Sprawdź swój wskaźnik mglistości i pisz lepsze prezentacje

Jeśli chcesz tworzyć zrozumiałe prezentacje, sprawdź swój wskaźnik mglistości. No dobrze, nie Twój wskaźnik, tylko Twojego tekstu.

Wskaźnik mglistości tekstu, czyli FOG Index (fog to po angielsku mgła) opracował w 1952 roku amerykański biznesmen, Robert Gunning. Posługują się nim dziennikarze na całym świecie a od teraz służyć on będzie Tobie! Możesz z łatwością sprawdzić, czy Twoja prezentacja (przynajmniej pod względem tekstu) jest na tyle prosta by łatwo trafić do umysłów Twoich słuchaczy.

Nasz mózg lubi proste komunikaty

Ludzki mózg nie lubi się wysilać poznawczo! Jeśli coś jest proste i łatwe to nasz mózg uznaje to za prawdziwe. Ta skłonność do przypisywania jasnym komunikatom większej wiarygodności nazywa się heurystyką płynnego przetwarzania. Wikipedia pisze o tym następująco:

Im umiejętniej lub elegancko zostaje przekazana idea, tym bardziej prawdopodobne jest, że będzie ona traktowana poważnie, niezależnie od tego, czy jest logiczna.

Dobrze byś pamiętał o tym fakcie pisząc kolejny tekst na blog, scenariusz reklamy czy tworząc prezentację.

Założenia wskaźnika mglistości tekstu

Im krótsze słowa i zdania, tym tekst jest łatwiejszy do przyswojenia a dla naszego mózgu jest bardziej wiarygodny!

Gunning przyjął, że wszystkie wyrazy w języku angielskim mające trzy sylaby lub więcej to wyrazy „trudne”. Modyfikacja wskaźnika mglistości w języku polskim polega na tym, że za trudne uznajemy wyrazy czterosylabowe i dłuższe.

Wynik wskaźnika mglistości tekstu, np FOG = 8 oznacza, że z danym tekstem poradzą sobie osoby, które uczą się 8 lat czyli np. polscy gimnazjaliści. Wskaźnikiem na poziomie 8 legitymują się artykuły w polskich brukowcach typu „Fakt”. Na drugim biegunie są teksty wszelkiego rodzaju dokumentów prawnych, w których wskaźnik mglistości oscyluje w okolicach 20!

Prawdziwym mistrzem w tworzeniu prostych i klarownych tekstów przemówień był Winston Churchill, którego teksty miały wskaźnik mglistości 3,2!
(źródło „Rewolucja w uczeniu”, autorzy Gordon Dryden, Jeannette Vos. Polskie wydanie „Zysk i Spółka” 2003.)

Wytrwamy do końca. Będziemy walczyć we Francji. Będziemy walczyć na morzach i oceanach. Będziemy walczyć na plażach, w polu, na ulicach i na wzgórzach. Nigdy się nie poddamy”.

Jak obliczyć wskaźnik mglistości tekstu?

1. Oblicz ilu słów używasz w przeciętnym zdaniu. W tym celu zaznacz w swoim tekście fragment składający się ze stu słów.

2. Podziel sto przez liczbę zdań użytych w tym fragmencie.

3. Następnie policz ilu „trudnych” słów używasz przeciętnie na każde sto wyrazów (za wyrazy trudne w j. polskim uznajemy co najmniej czterosylabowe, poza imionami własnymi)

4. Dodaj wyniki uzyskane w punktach 2. i 3., a następnie oblicz cztery dziesiąte tej sumy. To właśnie jest wskaźnik mglistości Twojego tekstu.

Ile Ci wyszło z Twoim tekstem? :)

Ja sprawdziłem dwa fragmenty jednego z moich ostatnich artykułów Czy będziesz kiedyś szczęśliwy.

Pierwszy fragment:

„Tak to, mknąc 90 kilometrów na godzinę, przed Chełmnem, spojrzałem na zachodzące słońce. Krwistoczerwona plama rozlewała się po coraz ciemniejszym niebie a we mnie rozlała się… wdzięczność… Za co? Za wszystko. Za to, gdzie jestem. Za to co mam. Za to co zrobiłem dziś w pracy. Za to, kto i co na mnie czeka w domu, w którym będę za godzinę. Nie miałem żadnych wątpliwości, że ta chwila jest wyjątkowa, mimo że nic na tę wyjątkowość nie wpłynęło. Po prostu poczułem spokój, zadowolenie z życia, satysfakcję z dobrze wykonanej pracy, radosne oczekiwanie na to, co się zdarzy za chwilę, za dzień”.

Zgodnie z wyliczeniami ten fragment ma wskaźnik mglistości na poziomie 8,8. Czyli nie jest źle. Gimnazjalista lub czytelnik „Faktu” da sobie z nim radę.

Drugi fragment, jaki wziąłem na tapetę, był nieco bardziej skomplikowany. Tłumaczyłem w nim teorię „Hierarchii potrzeb” Abrahama Maslowa:

„No, nie do końca… Aby to wyjaśnić przywołam postać amerykańskiego psychologa, Abrahama Maslowa, który w 1943 roku na łamach czasopisma „Psychological Review” przedstawił swoją teorię o nazwie „Hierarchia potrzeb”. Jego zdaniem motywacją do działania dla wszystkich ludzi jest dążenie do zaspokojenia swoich potrzeb. Hierarchia potrzeb Maslowa przedstawiana jest najczęściej w formie piramidy, choć on sam nigdy jej w ten sposób nie wizualizował. Ani w swoim artykule z 1943, ani w wydanej jedenaście lat później książce „Motywacja i osobowość”.

Tutaj wskaźnik mglistości poszedł w górę do poziomu 12,8. Tekst powinien być zrozumiały dla studentów pierwszego roku, którzy mają za sobą 13 lat doświadczeń w edukacji.

Gdzie w internecie sprawdzić wskaźnik mglistości tekstu?

Jeśli nie chce Ci się liczyć „na piechotę”, to skorzystaj z aplikacji Jasnopis.pl opracowanej przez pracowników Uniwersytetu SWPS. Aplikacja ta pozwala na wklejenie tekstu i automatycznie podaje przeróżne wyliczenia. Znajdziesz tam zarówno Wskaźnik FOG jak i wskaźnik trudności tekstu opracowany przez polskich naukowców w skali od 1 – teksty zrozumiałe dla każdego polskiego czytelnika do 7 – tekst o dużym stopniu trudności, dla fachowców i ekspertów. Jasnopis wskaże trudniejsze fragmenty tekstu i zaproponuje poprawki ;-)

Ja tylko powiem Ci, że wspominany już wcześniej przeze mnie tekst „Czy będziesz kiedyś szczęśliwy” jako całość ma wskaźnik mglistości 8,31. Otrzymał 3 punkty na 7 w skali trudności Jasnopisu. Dowiedziałem się także, że tekst tworzy 121 zdań. Średnio w zdaniu użyłem 12 wyrazów a na 1379 słów zaledwie 21 zostało określonych jako „trudne”.

Co tu dużo mówić: Jestem zadowolony! Ale to nie zwalnia mnie z obowiązku doskonalenia warsztatu dla dobra kraju i moich najdroższych Czytelników! :)

Jeśli znasz inne narzędzia, które pomagają w tworzeniu dobrych tekstów, podziel się nimi z Czytelnikami bloga w komentarzu. Nie zapomnij też kliknąć „Lubię to” albo nawet udostępnić tekst, jeśli uznasz go za godny przesłania dalej na Facebook.

PS. Tekst, który właśnie kończysz czytać ma wskaźnik mglistości 8,04! Następny zrobię poniżej 8,00.

Share on Facebook
Robert WarzyńskiO autorze: Robert Ważyński jest autorem książki "Nie boję się mówić" wydanej przez Wydawnictwo Złote Myśli, Jego flagowym przedsięwzięciem jest internetowy kurs "Tajna Księga Mówców" dostępny na platformie interkursy.pl. Na co dzień Robert wyżywa się literacko i filmowo na swoim blogu Tajniki Prezentacji i na YT.

Wpis Ci się podobał?

Świeżutkie artykuły i filmy na temat prezentacji i rozwoju osobistego wprost na Twoją skrzynkę!

Zostaw komentarz

Imię:

Strona www:

Treść komentarza: